Ối giời ơi, drama xăng dầu căng đét! Thanh tra Chính phủ vừa "bóc phốt" hàng trăm doanh nghiệp có dấu hiệu găm hàng, mua bán hóa đơn và còn nhiều vụ có mùi hình sự nữa nha!
Check thanh tra 260 doanh nghiệp, phát hiện loạt "sai sai"
Từ ngày 10/7 đến 5/10/2026, đoàn Thanh tra Chính phủ đã vào cuộc kiểm tra 260 doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu (gồm 23 thương nhân đầu mối và 237 thương nhân phân phối). Kết quả ra sao? Ơ kìa, toàn là vấn đề:
• 182 đơn vị có dấu hiệu không bảo đảm mức dự trữ tối thiểu
• 188 doanh nghiệp bị nghi "găm hàng" với tồn kho vượt ngưỡng 150%
• 253 đơn vị phát sinh hoạt động mua bán xăng dầu "ngang giá ngang sức" giữa các thương nhân
Mua bán ngang tràn lan, phát sinh chi phí khủng
Không phải đùa đâu nha, có tới 253/260 doanh nghiệp được kiểm tra có phát sinh giao dịch mua bán ngang (chiếm 97% luôn á! ). Tổng cộng gần 7.760 giao dịch được ghi nhận, với sản lượng khoảng 34 tỷ lít xăng dầu, trị giá gần 573.777 tỷ đồng.
Hệ quả là sao? Việc mua bán qua nhiều khâu trung gian làm phát sinh thêm khoảng 46.779 tỷ đồng chi phí chiết khấu. Và đáng lo hơn, một số doanh nghiệp có dấu hiệu lợi dụng hoạt động này để mua bán hóa đơn, trốn thuế, thậm chí kinh doanh xăng dầu nhập lậu hoặc không rõ nguồn gốc nữa!
70% doanh nghiệp không đủ dự trữ, 72% bị nghi găm hàng
Kết quả thanh tra cho thấy 182/260 doanh nghiệp (tương đương 70%) có dấu hiệu không duy trì mức dự trữ xăng dầu tối thiểu theo quy định. Trong số này có 14 thương nhân đầu mối và 168 thương nhân phân phối.
Về việc găm hàng, 188/260 doanh nghiệp (chiếm khoảng 72%) có ít nhất một ngày trong tháng 3/2026 sở hữu lượng tồn kho vượt 150% mức bình quân của 3 tháng liền trước.
Các doanh nghiệp giải trình rằng lượng hàng tồn tăng do nhập hàng theo lô lớn, tàu chở hàng phải neo chờ lâu hoặc tiếp nhận hàng theo hợp đồng đã ký. Nhưng nghe hơi "sus" nhỉ?
Kê khai thuế lung tung, Quỹ bình ổn cũng có vấn đề
Drama chưa dứt đâu! Thanh tra còn phát hiện:
• 2 doanh nghiệp đầu mối có dấu hiệu kê khai thiếu khoảng 40 tỷ đồng thuế bảo vệ môi trường
• 12 doanh nghiệp kê khai không đúng đối tượng, với tổng số tiền khoảng 3.226 tỷ đồng
• 15 doanh nghiệp đầu mối cùng các chi nhánh, công ty con chưa nộp vào ngân sách khoảng 6.500 tỷ đồng (bao gồm 3.869 tỷ đồng thuế và khoảng 2.110 tỷ đồng tiền chậm nộp)
Về Quỹ bình ổn giá xăng dầu, một doanh nghiệp trích lập và chi sử dụng không đúng kỳ tính quỹ với số tiền khoảng 6,63 tỷ đồng (tuy đã khắc phục rồi).
Còn 20 thương nhân đầu mối thực hiện trích lập, chi sử dụng Quỹ bình ổn tại thời điểm lập hóa đơn bán hàng thay vì căn cứ vào sản lượng xăng dầu thực tế tiêu thụ. Cách tính này khiến các doanh nghiệp được chi khoảng 2.209 tỷ đồng trong khi lượng hàng tương ứng chưa được tiêu thụ.
Chuyển Bộ Công an nhiều vụ có dấu hiệu hình sự
Nặng đô nhất là Thanh tra Chính phủ phát hiện một số vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, đã kiến nghị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an tiếp nhận xử lý. Cụ thể:
1. Công ty TNHH Kinh doanh thương mại xăng dầu Thanh Bình và 12 doanh nghiệp liên quan:
Từ tháng 1/2024 đến tháng 6/2026, Công ty Thanh Bình sử dụng 4.692 hóa đơn đầu vào để "hợp thức hóa" việc mua khoảng 2,6 tỷ lít xăng dầu từ 12 doanh nghiệp (không hoạt động thực tế), với tổng giá trị khoảng 42.600 tỷ đồng. Số hóa đơn này được dùng để hợp thức hóa lượng hàng bán ra khoảng 2,8 tỷ lít, trị giá gần 46.000 tỷ đồng.
Plot twist: Dòng tiền thanh toán đi qua nhiều tài khoản doanh nghiệp, rồi chuyển qua tài khoản cá nhân của ông Nguyễn Ngọc Sơn (Giám đốc Công ty Thanh Bình), trước khi tiếp tục luân chuyển đến các tổ chức và cá nhân khác. Nghe đã thấy phức tạp rồi!
2. Công ty TNHH Đầu tư P.A.S và 4 đơn vị trực thuộc:
Từ tháng 7 đến tháng 10/2024, doanh nghiệp sử dụng 4.187 hóa đơn đầu vào, thể hiện việc mua khoảng 150 triệu lít xăng dầu, trị giá 3.300 tỷ đồng từ 8 doanh nghiệp bị xác định không hoạt động tại địa chỉ đăng ký.
Lượng hàng này được dùng để hợp thức hóa việc bán ra khoảng 142,4 triệu lít xăng dầu, trị giá 2.210 tỷ đồng. Khoảng 2.200 tỷ đồng được chuyển đến 22 cá nhân hoặc người rút tiền mặt.
3. CTCP Nhiên liệu Phúc Lâm:
Số liệu tồn kho xăng dầu trên sổ sách kế toán và báo cáo tài chính chênh lệch với kết quả kiểm kê thực tế tại các kho (từ năm 2022 đến ngày 30/6/2026). Tổng giá trị chênh lệch khoảng 675 tỷ đồng. Hàng đi đâu mất rồi ta?
4. Công ty TNHH Xăng dầu Tây Nam S.W.P:
Đã xuất hóa đơn bán khoảng 93 triệu lít xăng dầu, trị giá 1.650 tỷ đồng, nhưng đến ngày 30/6/2026 vẫn chưa giao 57,6 triệu lít cho khách hàng. Kiểm tra thực tế tại 2 kho thuê chỉ ghi nhận còn khoảng 15.670 lít dầu. Vậy hàng đâu rồi ạ?
Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ cũng ghi nhận dấu hiệu vi phạm tại CTCP Đầu tư và Phát triển Thương mại PLI, Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu Hoa Kỳ và CTCP Vận tải và Sản xuất Long Phú.
Kiến nghị sửa luật, đổi cơ chế điều hành giá
Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị rà soát, sửa đổi các quy định về điều kiện kinh doanh xăng dầu, mức dự trữ bắt buộc, hành vi găm hàng và hoạt động mua bán giữa các thương nhân.
Cơ quan này cũng đề xuất phát triển các thương nhân đầu mối có quy mô lớn, tiềm lực tài chính và tài sản thực chất; đồng thời hạn chế tối đa hoặc chỉ duy trì số lượng ít thương nhân phân phối tại những địa bàn thực sự cần thiết nhằm giảm chi phí trung gian.
Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ kiến nghị nghiên cứu bỏ cơ chế Nhà nước công bố giá cơ sở, chuyển sang để thương nhân đầu mối chủ động tạo nguồn và công bố giá bán theo thị trường.
Về Quỹ bình ổn giá xăng dầu, cơ quan thanh tra đề xuất nghiên cứu phương án chấm dứt cơ chế hiện hành, thay thế bằng các công cụ khác như dự trữ quốc gia, dự trữ bắt buộc tại thương nhân đầu mối và những biện pháp điều tiết phù hợp.
Nhìn chung, vụ này còn dài dài nha các bạn. Chờ xem Bộ Công an sẽ xử lý thế nào đây!
Nguồn: techz.vn