Từng nghe chưa? Có một khoảng thời gian 130.000 năm trong lịch sử tiến hóa của loài người mà các nhà khoa học gọi là "lỗi hóa thạch" đó. Kiểu như ông bà tổ tiên mình bị "bug" ấy, không ai giải thích nổi lúc đó họ đi đâu làm gì luôn
Lỗi hóa thạch là cái giề gì?
Trước khi đi sâu vào drama, phải hiểu hóa thạch là gì đã nha. Nói nôm na là tàn tích của sinh vật xưa được bảo tồn qua thời gian địa chất, là "bằng chứng thép" giúp mình hiểu về quá khứ đó.
Nhờ nghiên cứu hóa thạch, ta có thể suy ra hình dạng, cấu trúc, chức năng, thói quen, sự phân bố, tiến hóa và tuyệt chủng của các sinh vật. Từ đó vẽ lại câu chuyện sự sống trên Trái Đất.
Còn khoảng trống hóa thạch nghĩa là trong một khoảng thời gian nào đó, không tìm thấy dấu vết hóa thạch nào cả. Giống như một đoạn phim bị cắt mất vậy
Nguyên nhân có thể là môi trường lúc đó không thuận lợi cho việc bảo tồn sinh học, hoặc các quá trình địa chất sau này đã phá hủy lớp hóa thạch, hoặc đơn giản là mình chưa tìm đúng chỗ để đào thôi.
Tại sao lại có lỗi hóa thạch 130.000 năm dữ vậy?
Theo các nhà khoa học ước tính, con người xuất hiện lần đầu cách đây 5 triệu năm, còn con người hiện đại có nguồn gốc từ 300.000 năm trước. Trong hành trình dài ấy, con người đã phân nhánh và tiến hóa nhiều lần, tạo nên các loài và nhóm khác nhau.
Nhưng mà từ 200.000 năm trước đến 70.000 năm trước, một hiện tượng siêu kỳ lạ đã xảy ra: hầu như KHÔNG tìm thấy hồ sơ hóa thạch nào liên quan đến con người!
Như thể con người đã biến mất trong thời gian này mà không để lại dấu vết gì, khiến giới khoa học đau đầu lắm luôn Vậy nên các nhà khoa học đã đưa ra một số giả thuyết, nhưng chưa có cái nào thuyết phục 100% cả.
Giả thuyết 1: Đại tuyệt chủng toàn cầu
Một số nhà khoa học nghĩ rằng có một sự kiện tuyệt chủng hàng loạt siêu thảm khốc đã xảy ra trên Trái Đất vào khoảng 200.000 - 70.000 năm trước. Kết quả là một số lượng khủng sinh vật, kể cả con người lúc đó, đã chết và tuyệt chủng.
Sự kiện này có thể do biến đổi khí hậu, phun trào núi lửa, tiểu hành tinh đâm vào Trái Đất, v.v. Nó gây ra những thay đổi cực lớn về môi trường, nhiều sinh vật không thể thích nghi và chết hoặc phải di cư.
Lúc đó số lượng con người rất ít, sự phân bố cũng hạn chế nên rất khó chống lại thảm họa như vậy. Không gian sống bị thu hẹp, văn hóa và công nghệ cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Kết quả là họ không để lại di tích hóa thạch nào để con người sau này phát hiện. Chỉ một số ít người may mắn sống sót và tiếp tục sinh sản, mở ra chương mới trong quá trình tiến hóa.
Giả thuyết 2: Người ngoài hành tinh can thiệp
Này nghe có vẻ hơi sci-fi nhưng mà cũng có người tin đấy! Một số nhà khoa học cho rằng từ 200.000 - 70.000 năm trước, một nền văn minh ngoài hành tinh siêu tiên tiến đã ghé thăm Trái Đất và tiến hành can thiệp và thí nghiệm trên con người.
Nền văn minh này có thể muốn quan sát và nghiên cứu sự sống trên Trái Đất, biến đổi và sử dụng tài nguyên, hoặc vì mục đích gì đó khác.
Họ có thể đã dùng công nghệ tiên tiến để kiểm soát, cô lập, chuyển giao, biến đổi con người, khiến con người mất đi tự do và độc lập trong thời kỳ này.
Kết quả là con người không thể sống và phát triển bình thường, cũng không thể để lại dấu vết hóa thạch nào. Chỉ sau khi họ rời đi hoặc bỏ cuộc, con người mới có thể trở lại trạng thái ban đầu và tiếp tục tiến hóa.
Giả thuyết 3: Đại hồng thủy ngập tận đầu
Một số nhà khoa học tin rằng một trận lũ lụt toàn cầu đã xảy ra trên Trái Đất vào khoảng 200.000 - 70.000 năm trước, khiến phần lớn đất đai bị nhấn chìm. Chỉ một số khu vực có độ cao lớn còn có con người sống sót thôi.
Sự kiện lũ lụt này có thể do sông băng tan chảy, mực nước biển dâng cao, mảng kiến tạo chuyển động, lực hấp dẫn của Mặt Trăng và nhiều yếu tố khác. Nó làm tăng đáng kể diện tích nước trên Trái Đất, nhiều sinh vật trên cạn không thể thích nghi và chết hoặc di cư.
Lúc đó con người không có cách nào sống trên cạn được, bắt buộc phải sống chung với lũ. Họ có thể đã dùng công cụ và công nghệ đơn giản để xây dựng nơi cư trú và cơ sở vật chất dưới nước, tìm kiếm thức ăn và tài nguyên trong nước luôn.
Kết quả là họ khó để lại di tích hóa thạch nào để con người sau này phát hiện. Hơn nữa, việc sống dưới nước còn thúc đẩy quá trình tiến hóa, khiến tổ tiên ta dần thích nghi với môi trường nước và trải qua một số thay đổi.
Ví dụ như rụng lông trên cơ thể, tăng lớp mỡ dưới da, cải thiện hệ hô hấp và tuần hoàn, v.v. Những thay đổi này có thể đặt nền móng cho sự tiến hóa tiếp theo của Homo sapiens đó.
Vậy con người đến từ đâu?
Từ 200.000 năm trước đến 70.000 năm trước, có khoảng trống 130.000 năm trong lịch sử tiến hóa của loài người. Hồ sơ hóa thạch bị mất hoặc khó tìm, nhưng không có nghĩa là con người biến mất nhé. Mà là con người đã trải qua nhiều thay đổi trong thời kỳ này đó.
Vậy sau khoảng thời gian này con người đã comeback và phát triển như thế nào? Họ đã tiến hóa thành người hiện đại ra sao?
Theo nghiên cứu, khoảng 70.000 năm trước có một sự kiện quan trọng xảy ra: vụ phun trào núi lửa Tobo. Đây là một vụ phun trào siêu lớn, thải ra lượng tro và khí khổng lồ vào khí quyển, khiến khí hậu toàn cầu lạnh đi và hạn hán.
Lần phun trào này tác động cực mạnh đến sự sống trên Trái Đất, nhiều sinh vật chết hoặc tuyệt chủng, chỉ một số ít sinh vật có khả năng thích nghi mạnh mẽ sống sót. Con người lúc đó cũng bị ảnh hưởng nặng nề, số lượng giảm mạnh, thậm chí có thể chỉ còn vài nghìn, thậm chí hàng trăm cá thể!
Đây chính là "sự kiện thắt cổ chai" nổi tiếng trong lịch sử tiến hóa của loài người, làm suy giảm đáng kể sự đa dạng di truyền và đặt nền tảng di truyền cho quá trình tiến hóa sau này.
Sau thảm họa này, những người còn sống sót bắt đầu cuộc sống và cuộc di cư mới. Họ dần phân tán vào các khu vực và môi trường khác nhau, giao tiếp và tương tác với các loài và nền văn hóa khác, hình thành các nhóm dân tộc và chủng tộc khác nhau.
Một số người di cư đến châu Âu và Tây Á, nơi họ trộn lẫn và lai giống với người Neanderthal và người Denisovan đã tồn tại ở đó. Một nhóm khác đi đến Đông Á và Úc, nơi họ trộn lẫn với thổ dân Úc và người Melanesia địa phương. Một số khác lại đi miền nam và miền đông châu Phi, trộn lẫn với người dân bản địa châu Phi, từ đó có được gen và đặc điểm mới.
Con người ở những vùng và môi trường khác nhau này dần hình thành tổ tiên của loài người hiện đại mà chúng ta gọi là Homo sapiens.
Homo sapiens có trí thông minh cao hơn, ngôn ngữ phức tạp hơn, hành vi linh hoạt hơn, văn hóa phong phú hơn và các đặc điểm khác. Họ tiếp tục sinh sôi và phát triển ở các khu vực tương ứng và dần thay thế các loài người sơ khai khác.
Nguồn: soha.vn