Tuy mỗi ngày đều nhìn thấy Mặt Trời trên trời nhưng thật ra mình biết rất ít về "ông trùm" này đó nha! Vừa quen thuộc mà vừa bí ẩn, vừa gần mà vừa xa
Mặt Trời chính là lò phản ứng hạt nhân khổng lồ nhất trong Hệ Mặt Trời, cứ cháy rực lên mà tỏa ánh sáng và năng lượng đi khắp nơi - đến các hành tinh, vệ tinh, sao chổi và thiên thạch luôn.
Nhờ có ánh sáng và năng lượng từ ngôi sao này mà sự sống ở Trái Đất mới phát triển được rực rỡ như bây giờ. Là một trong 100 tỷ ngôi sao thuộc Ngân Hà, đây có lẽ là ngôi sao độc nhất có một hành tinh với sự sống đấy!
Dưới đây là những sự thật về ngôi sao của chúng ta trong Thái Dương Hệ, chuẩn bị "shock" nha:
1. Mặt Trời to đùng đéo éo luôn
Mặt Trời là một ngôi sao lùn vàng rất to lớn. Bán kính của nó khoảng 695.508 km, nghe có vẻ nhỏ hơn nhiều ngôi sao khác, nhưng so với Trái Đất thì... khổng lồ vô địch luôn!
Ngôi sao này chiếm đến 99,8% khối lượng của toàn bộ Hệ Mặt Trời, nặng hơn Trái Đất 332.946 lần. Nếu có thể thì đặt vừa 1 triệu Trái Đất vào bên trong Mặt Trời nha các bạn ơi! Còn về diện tích bề mặt thì rơi vào khoảng 2.347 tỷ dặm vuông
2. Mãi sau này người ta mới biết phải gọi là "Hệ Mặt Trời"
Ngày nay ai cũng biết mọi vật thể trong Hệ Mặt Trời, kể cả Trái Đất, đều chuyển động quanh Mặt Trời rồi. Mặt Trời là trung tâm của hệ nên mới gọi là Hệ Mặt Trời. Khối lượng khủng của Mặt Trời giữ cho mọi thứ đều chuyển động quanh nó và giữ đúng quỹ đạo.
Mãi đến thế kỷ thứ 16, người ta mới biết Trái Đất quay quanh Mặt Trời chứ không phải điều ngược lại.
Nhưng mà trước thế kỷ 16, tất cả mọi người trên thế giới đều không nghĩ vậy đâu nha. Vũ trụ lúc đó được cho là quay quanh Trái Đất và đây gọi là thuyết địa tâm. Thuyết nhật tâm với Mặt Trời làm trung tâm chỉ được đưa ra và dần phổ biến sau khi Copernicus công khai lý thuyết này. Đỉnh!
3. Mặt Trời cách Trái Đất xa xôi vời vợi
Mặt Trời nằm cách chúng ta khoảng 149.600.000 km. Nghĩa là nếu bạn lái xe liên tục không ngừng nghỉ với tốc độ 100km/giờ, bạn sẽ đến được ngôi sao này trong vòng 177 năm (hết cả đời luôn á ). Hay một máy bay thương mại với tốc độ 885 km/giờ cũng sẽ mất đến 19 năm cho quãng đường này.
Khi nói đến các khoảng cách trong Hệ Mặt Trời, các nhà thiên văn dùng đơn vị thiên văn (Astronomical Unit, viết tắt AU) để đo. Mỗi AU ứng với khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời, tức là khoảng cách từ Mặt Trời đến Trái Đất là 1 AU.
4. Nhưng trong không gian thì nó lại... "gần" lắm
Vũ trụ là một nơi rộng lớn, thật sự rất rất lớn luôn! Ngôi sao gần Trái Đất nhất nếu không tính Mặt Trời, là một trong ba ngôi sao thuộc hệ sao Alpha Centauri, sao Proxima Centauri cách chúng ta 4,22 năm ánh sáng. Một năm ánh sáng bằng với 9.460.528.400.000 kilomet (hơn 9 ngàn tỷ km đó nha). Choáng váng chưa?
Mặt Trời là một vật thể đem lại nguồn cảm hứng lớn cho loài người trong tất cả các lĩnh vực. Ảnh: Svesla Tasla.
5. Mặt Trời là "hàng xóm" dễ tính đấy
Mặt Trời nằm trong một cánh tay xoắn ốc của Ngân Hà, được gọi là Nhánh Orion. Nhánh Orion là một nhánh của Cánh tay Sagittarius.
Từ vị trí này, Mặt Trời cùng các hành tinh, vệ tinh, sao chổi, vật thể khác trong hệ của nó sẽ chuyển động quanh tâm Ngân Hà, nhưng chúng ta còn rất lâu mới đến được vị trí tâm của thiên hà nha!
6. Nó không đứng yên mà "bay" nhanh lắm á
Mặt Trời và những vật thể trong hệ hành tinh của nó di chuyển với tốc độ rất nhanh, vào khoảng 720.000 km/giờ.
Chúng cùng với các hệ hành tinh khác di chuyển tiến vào tâm của Ngân Hà, nhưng dù với tốc độ nhanh như thế, cũng phải mất đến 230 triệu năm nữa chúng mới hoàn thành một vòng quanh tâm Ngân Hà. Chậm thật là chậm nhưng mà xa thật là xa
7. Mặt Trời sáng đến mức "đỉnh của chóp"
Rõ ràng Mặt Trời là một thứ rất sáng rồi, nhưng bạn có biết nó sáng đến mức nào không? Dễ dàng nhận thấy, đây là vật thể sáng nhất mà chúng ta có thể nhìn thấy được trong tự nhiên, với độ sáng biểu kiến là -26,74.
Độ sáng biểu kiến này lớn gấp 13 tỷ lần so với ngôi sao Sirius - ngôi sao sáng nhất bầu trời đêm, với độ sáng biểu kiến là -1,46. Ủa thế là sáng gấp bao nhiêu lần? Đếm không xuể á!
8. Mặt Trời còn là nguồn cảm hứng cho nghệ sĩ nữa nha
Các tia sáng Mặt Trời chiếu rọi từ phía sau những đám mây rõ ràng là nguồn cảm hứng tuyệt vời cho những người thích hội họa, từ những đứa trẻ mới cầm cọ, đến những họa sĩ tài ba. Tia sáng của Mặt Trời ẩn nấp sau những đám mây luôn là một thứ đẹp đẽ có sẵn trong tự nhiên.
Được tạo ra khi các đám mây che Mặt Trời nhưng không che hoàn toàn ánh sáng của nó, khiến các tia sáng Mặt Trời lọt ra và rực sáng cả vùng trời. Aesthetic lắm luôn!
Tuy vậy, trên thực tế những tia sáng ấy là những đường song song với nhau đó nha. Đây là hiệu ứng ảo giác quang học, điều cũng xảy ra như khi ta nhìn vào đường ray xe lửa từ gần đến xa vậy.
Những tia sáng Mặt Trời thật chất là những đường song song với nhau. Ảnh: PiccoloNamek.
9. Mặt Trời nóng đến "tan chảy" mọi thứ luôn
Mặt Trời dĩ nhiên là một ngôi sao rất nóng rồi, nhưng nó nóng đến dường nào? NASA cho biết, lõi của Mặt Trời có thể đạt đến 15 triệu độ C để duy trì những phản ứng nhiệt hạch diễn ra ở đây. Bề mặt của Mặt Trời cũng chạm ngưỡng 5.500 độ C, nóng đủ để kim cương sôi lên luôn đó! Đứng gần là "goodbye" rồi
10. Thành phần của Mặt Trời phức tạp hơn bạn nghĩ
Cũng như nhiều ngôi sao khác, Mặt Trời được cấu tạo chủ yếu từ hydro, tiếp theo là heli. Phần còn lại là oxy, carbon, neon, nito, magie, sắt và silic.
Theo tỷ lệ, cứ 1 triệu nguyên tử hydro, sẽ có 98.000 nguyên tử heli, 850 nguyên tử oxy, 360 nguyên tử carbon, 120 nguyên tử neon, 110 nguyên tử nito, 40 nguyên tử magie, 35 nguyên tử sắt và 35 nguyên tử silic. Như một công thức hóa học khổng lồ ý
11. Mặt Trời đang ở độ tuổi "trung niên" đó
Vào độ tuổi 4,6 tỷ năm tuổi, Mặt Trời đang ở tuổi trung niên so với cuộc đời của nó, độ tuổi này so với những ngôi sao khác thì còn khá trẻ nha. Là một phần của những ngôi sao thế hệ I, đây là nhóm các ngôi sao tương đối trẻ.
Các nhà khoa học cho rằng Mặt Trời sẽ còn tồn tại một khoảng thời gian lâu nữa, vào khoảng 6,5 tỷ năm tuổi nó sẽ bước vào giai đoạn bị hủy diệt. Nhưng mà đừng lo, chúng ta không sống đến lúc đó đâu
12. Mặt Trời sẽ "phình to" thành sao khổng lồ đỏ
Một khi Mặt Trời đốt cháy hết lượng hydro có sẵn, nó sẽ bắt đầu đốt đến heli, khoảng thời gian này sẽ kéo dài trong 130 triệu năm hoặc lâu hơn.
Vào lúc này, nó sẽ trương phình ra và nuốt chửng những hành tinh xung quanh vào bên trong lòng nó như Sao Thủy, Sao Kim và Trái Đất. Mặt Trời lúc đó sẽ là một sao đỏ khổng lồ. Kinh dị chưa?
13. Và cuối cùng sẽ "nhỏ lại" thành sao lùn trắng
Sau khi đốt sạch lượng heli có sẵn và nuốt chửng ba hành tinh nằm gần nhất, nó sẽ tự sụp đổ vào bên trong. Khối lượng của nó sẽ vẫn giữ nguyên nhưng nó bị nén xuống và kích thước nhỏ lại tương đương với kích cỡ Trái Đất.
Khi điều đó xảy ra, Mặt Trời sẽ là một sao lùn trắng, mất hàng tỷ năm tiếp theo để nguội mát và tỏa sáng lấp lánh trên bầu trời đêm của những hành tinh còn tồn tại. Cái kết hơi buồn nhưng mà cũng lãng mạn phết
Nguồn: soha.vn