Cha mẹ nào chẳng muốn tốt cho con, nhưng mà không phải ai cũng biết cách kết nối cảm xúc với con đâu nha! Họ yêu con thật lòng nhưng lại không hiểu con cần gì về mặt tình cảm.
Theo cuốn sách "Lấp đầy trống rỗng - Chữa lành tổn thương cảm xúc thời thơ ấu" của TS. Tâm lý học Jonice Webb, có đến 12 kiểu cha mẹ điển hình gây ra "thiếu hụt cảm xúc thời thơ ấu" cho con. Đọc xong chắc ai cũng thấy quen quen đó!
Loại 1: Cha mẹ ái kỷ
Kiểu cha mẹ này trông thì tự tin, cuốn hút lắm nhưng mà bên trong lại yếu đuối về tình cảm. Họ hay giữ hận, đổ lỗi cho người khác, nổi cáu khi mọi chuyện không như ý. Điểm đáng sợ nhất là họ hay phán xét người khác và coi mình là "vua" trong gia đình. Với họ, con cái phải hoàn hảo hoặc ít nhất là đừng làm phiền họ!
Loại 2: Cha mẹ độc đoán
Năm 1966, Tiến sĩ Diana Baumrind mô tả kiểu cha mẹ này là những người đặt ra quy tắc cứng nhắc, thiếu linh hoạt và hay trừng phạt.
Con phải tuân theo mà không được hỏi vì sao. Họ không giải thích lý do đằng sau các quy tắc, chỉ yêu cầu nghe lời và sẵn sàng trừng phạt nếu con không làm theo. Họ nuôi con theo khuôn mẫu có sẵn trong đầu mà không quan tâm đến nhu cầu, tính cách riêng của từng đứa trẻ.
Loại 3: Cha mẹ dễ dãi
Ngược hẳn với kiểu độc đoán, cha mẹ dễ dãi có phương châm "Đừng lo lắng, hãy hạnh phúc". Họ không đặt ra giới hạn hay kỷ luật gì cho con cả.
Nói "không" tốn năng lượng lắm! Bắt con làm việc nhà cũng tốn công. Đối phó với con giận dữ lại càng mệt. Thế nên họ tự làm còn dễ hơn, và cứ thế bao biện cho con mãi. Con cái thường nghĩ cha mẹ kiểu này yêu thương mình lắm vì ít xung đột, nhưng thực ra họ chỉ đang ngại nói "không" thôi.
Loại 4: Cha mẹ vắng bóng
Những bậc cha mẹ ly hôn hoặc góa bụa thường phải đối phó với việc nuôi con trong đau khổ và đau buồn. Nuôi con một mình đã khó rồi, nuôi con khi đang đau buồn với sự ra đi của người bạn đời lại càng khó hơn.
Con cái cũng có nỗi đau riêng của chúng, nhưng vấn đề là khi điều này dẫn đến việc trẻ bị bỏ rơi về mặt cảm xúc.
Loại 5: Cha mẹ nghiện ngập
"Nghiện" không chỉ là rượu hay ma túy đâu! Còn có cờ bạc, mua sắm, internet, game online... Trong thời đại công nghệ bùng nổ như bây giờ, ai cũng có thể nghiện một thứ gì đó. Con cái của những bậc cha mẹ nghiện ngập không chỉ bị bỏ rơi về mặt tình cảm mà còn bị tổn thương nặng nề.
Loại 6: Cha mẹ trầm cảm
Cha mẹ trầm cảm có quá ít năng lượng để chăm sóc con cái. Khác với cha mẹ ái kỷ đòi hỏi sự chú ý, họ dường như "biến mất" trong cuộc sống gia đình.
Con cái của họ dễ trở thành "kẻ gây rối" ở trường hơn. Vì thiếu sự an ủi, động viên nên các em không biết cách tự xoa dịu bản thân và có thể dùng chất kích thích khi lớn lên. Thậm chí các em còn có nguy cơ trầm cảm khi trưởng thành luôn!
Loại 7: Cha mẹ nghiện công việc
Xã hội ta hay coi workaholic là tích cực, nhưng con cái của họ lại phải chịu đựng trong im lặng. Những bậc cha mẹ này làm việc 14 tiếng/ngày, bị ám ảnh bởi công việc và ít quan tâm đến nhu cầu, cảm xúc của con.
Tệ hơn nữa, những đứa trẻ này không được người khác thông cảm vì có vẻ "cha mẹ giàu có, thành đạt mà".
Loại 8: Cha mẹ có thành viên gia đình cần trợ giúp đặc biệt
Đây là kiểu cha mẹ đáng thương nhất vì họ phải đối mặt với thử thách ngoài tầm kiểm soát. Tuy nhiên, họ vô thức tối thiểu hóa sự đau khổ của đứa con khỏe mạnh và vô tình tạo gánh nặng cho con phải trưởng thành sớm. Họ mong đợi đứa con khỏe mạnh cũng phải trắc ẩn, vị tha và kiên nhẫn như bản thân họ.
Loại 9: Cha mẹ quá chú trọng thành tích
Con về nhà với toàn điểm A? "Lần sau bố/mẹ chờ điểm A+ nhé con!" Loại cha mẹ này hiếm khi hài lòng với con.
Họ có thể bị thúc đẩy bởi nhiều lý do khác nhau: muốn con có cơ hội mà mình không có, cảm giác phải hoàn hảo, hoặc đang sống cuộc đời của mình qua con. Một số thì đơn giản chỉ đang nuôi con theo cách họ được nuôi dạy.
Loại 10: Cha mẹ rối loạn nhân cách chống đối xã hội
Nhìn bề ngoài họ có thể rất cuốn hút, được nhiều người ngưỡng mộ và tỏ ra tốt bụng. Nhưng sâu bên trong, họ khác hẳn người bình thường.
Họ có thể nói hoặc làm bất cứ điều gì mà không cảm thấy tội lỗi. Họ thiếu đồng cảm sâu sắc vì không có khả năng cảm nhận cảm xúc của người khác. Cảm xúc với họ là vô nghĩa!
Loại 11: Trẻ em phải làm cha mẹ
Kiểu cha mẹ này cho phép, khuyến khích hoặc ép con cư xử như cha mẹ chứ không phải con cái. Đứa trẻ phải tự chăm sóc bản thân, thậm chí còn phải nuôi dưỡng anh chị em, hoặc "làm cha mẹ" của chính cha mẹ mình!
Thường xảy ra trong gia đình có khó khăn cực đoan như mất người thân, có người bệnh nặng, cha mẹ nghiện ngập/trầm cảm, hoặc khó khăn tài chính nghiêm trọng.
Loại 12: Cha mẹ tốt bụng nhưng bị bỏ rơi về mặt cảm xúc
Đây có lẽ là nhóm lớn nhất! Ngay cả cha mẹ yêu thương nhất cũng có thể thiếu kết nối cảm xúc với con.
Sự thật là yêu thương con và hòa hợp với con là hai chuyện khác nhau. Chỉ yêu thương thôi chưa đủ! Cha mẹ phải nhận thức được cảm xúc, phải tinh ý quan sát con, phải sẵn lòng và có đủ năng lượng để thực sự hiểu con mình. Thiếu bất kỳ điều nào trong số này đều có thể dẫn đến thất bại trong việc kết nối cảm xúc với con.
Nguồn: soha.vn