Choáng với độ xịn xò của các bạn trẻ tài năng! Từ AI nhận diện hành vi, robot mềm in sinh học 3D cho đến chip bán dẫn siêu tốc chỉ 16,5 nano giây - 10 nhà khoa học trẻ vừa được vinh danh tại Giải thưởng Khoa học công nghệ 'Quả Cầu Vàng' năm 2026 với những nghiên cứu cực đỉnh trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Robot mềm in 3D tế bào sống - Nghe sci-fi nhưng là có thật nha!
TS Thái Mai Thành từ ĐH VinUni đã phát triển hệ thống robot tích hợp công nghệ in sinh học 3D - nghe có vẻ phức tạp nhưng công dụng thì quá là wow! Robot này có thể tiếp cận tổn thương qua đường nội soi và in trực tiếp vật liệu sinh học chứa tế bào sống ngay tại vị trí cần phục hồi luôn.
Công trình này kết hợp truyền động thủy lực, mô hình hóa, định vị và điều khiển siêu chính xác, giúp thao tác an toàn ngay cả trong không gian giải phẫu hẹp. Tương lai y học tái tạo đây rồi các bạn ơi!
Chip bán dẫn siêu mỏng - Chỉ 3 lớp nguyên tử thôi!
TS Dương Ngọc Thanh từ ĐH Phenikaa nghiên cứu bộ nhớ bán dẫn phi khả biến dựa trên vật liệu sắt điện Janus đơn lớp - nghe tên đã thấy xịn rồi đúng không nào?
Con chip này có tốc độ 16,5 nanogiây (tức là siêu siêu nhanh á), độ bền hơn 10 triệu chu kỳ và tiêu thụ năng lượng chỉ khoảng 120 femtojoule. Kết quả còn được đăng trên tạp chí Nature Communications nữa - chuẩn quốc tế luôn!
Vệ tinh nhỏ truyền dữ liệu bằng laser ️
TS Nguyễn Đông Nhật làm việc tại Hà Lan đã thiết kế thiết bị đầu cuối thông tin quang CubeCAT cho vệ tinh nhỏ CubeSat. Thiết bị này xịn xò với tốc độ truyền dữ liệu 1 Gbit/s, dùng laser để truyền thông tin giữa vệ tinh quỹ đạo thấp và trạm mặt đất. Và quan trọng là đã test thành công trên quỹ đạo rồi nha!
AI nhận diện hành vi - Big Brother đang theo dõi bạn (nhưng mà vì an ninh) ️
ThS Vũ Thị Hạnh từ Học viện Viettel phát triển phần mềm nhận dạng hành vi con người từ video với độ chính xác lên đến 95%. Công nghệ này đã được triển khai trong các hệ thống camera giám sát an ninh thông minh tại nhiều tỉnh thành rồi đấy.
Điểm nhấn: có tới 2 bằng sáng chế tại Mỹ, 3 bằng sáng chế tại Việt Nam và 3 bằng giải pháp hữu ích. Respect!
AI dự đoán tính chất phân tử - Nghiên cứu thuốc mới nhanh hơn nhiều
TS Hy Trường Sơn, Trợ lý giáo sư tại ĐH Alabama (Mỹ) nghiên cứu phương pháp học sâu để dự đoán tính chất vật lý, hóa học của phân tử. Công nghệ này có thể giúp giảm chi phí tính toán hóa học lượng tử, rút ngắn quá trình sàng lọc phân tử, hỗ trợ nghiên cứu thuốc và thiết kế vật liệu mới. Game changer thực sự!
Công nghệ vaccine mRNA made in Vietnam
TS Lương Xuân Huy từ ĐH Bách khoa Hà Nội nghiên cứu thiết kế lipid ion hóa và hạt nano lipid để vận chuyển mRNA - nghe quen quen không? Đúng rồi, công nghệ này tạo tiền đề phát triển vaccine mRNA và liệu pháp gen ngay tại Việt Nam luôn!
Khai thác dược liệu bản địa
TS Lê Hữu Thọ từ ĐH KHTN TP.HCM xây dựng dữ liệu về thành phần hóa thực vật và hoạt tính sinh học từ dược liệu Việt Nam. Mục tiêu là nâng cao giá trị dược liệu bản địa và phát triển sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Tự hào made in Vietnam quá đi!
Công nghệ xử lý nước DIVION - Từ nghiên cứu đến thương mại hóa
PGS.TS Đinh Viết Cường từ ĐH Xây dựng Hà Nội phát triển công nghệ điện hóa DIVION phục vụ xử lý nước, khử mặn và thu hồi tài nguyên. 4 dòng sản phẩm đã được kiểm chứng thực địa và thương mại hóa luôn rồi - từ lab ra đời thực là đây!
Biến rác thành vàng - Lignin thành vật liệu carbon xốp
TS Cao Lê Anh Kiệt, trợ lý giáo sư tại ĐH Hiroshima (Nhật Bản) nghiên cứu chuyển hóa lignin - phụ phẩm của ngành công nghiệp giấy - thành vật liệu carbon xốp có thể dùng để lưu trữ năng lượng và thu giữ CO2. Xanh bền vững chuẩn không cần chỉnh!
Robot thông minh thích nghi cao
TS Nguyễn Thị Vân Anh từ ĐH Bách khoa Hà Nội nghiên cứu phương pháp thiết kế bộ điều khiển bền vững cho hệ thống robot và tự động hóa trong điều kiện bất định. Giải pháp này giúp robot hoạt động ổn định và linh hoạt hơn nhiều!
Giải thưởng lần này khác gì các năm trước?
Năm 2026, 'Quả Cầu Vàng' mở rộng từ 5 lên 10 lĩnh vực xét giải, bao gồm 4 lĩnh vực mới cực hot: công nghệ chip bán dẫn; công nghệ biển, đại dương và lòng đất; công nghệ hàng không và vũ trụ; công nghệ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Giải thưởng nhận được 77 hồ sơ từ 51 cơ quan, đơn vị trong và ngoài nước. Sau quá trình xét duyệt từ ngày 7/10 đến 21/10 với cả giai đoạn lấy ý kiến cộng đồng nữa, 10 cái tên xuất sắc nhất đã được chọn ra!
Phần thưởng xứng đáng
Mỗi cá nhân đoạt giải nhận:
• Bằng khen của BCH T.Ư Đoàn
• Cúp 'Quả Cầu Vàng'
• Giấy chứng nhận
• Tiền thưởng 20 triệu đồng
Giải thưởng có sự tài trợ và đồng hành của Tân Hiệp Phát, ĐH Kinh tế Quốc dân và ĐH VinUni.
Sau hơn 20 năm tổ chức, 'Quả Cầu Vàng' đã trở thành cái tên quen thuộc trong việc phát hiện, kết nối và khuyến khích tài năng trẻ Việt Nam (dưới 35 tuổi) theo đuổi nghiên cứu khoa học và làm chủ công nghệ. Danh sách năm nay cho thấy sự đa dạng từ công nghệ lõi như bán dẫn, AI đến các giải pháp y tế, môi trường và hạ tầng thông tin
Nhìn thành tích của các anh chị mà tự hào quá đi mất thôi! Đây chính là minh chứng cho thấy GenZ và Millennials Việt Nam hoàn toàn có thể cạnh tranh trên trường quốc tế. Keep going, các bạn trẻ!
Nguồn: svvn.tienphong.vn